Chất đạm, chất béo, tinh bột và chất xơ là gì?

Chất đạm, chất béo, tinh bột, chất xơ, vitamin và khoáng chất đều có vai trò riêng. Thay vì xem một nhóm chất là “tốt” hoặc “xấu” tuyệt đối, hãy nhìn vào nguồn thực phẩm, mức độ chế biến, khẩu phần và tổng thể bữa ăn.

Các nhóm chất chính có vai trò gì?

Chất đạm

Chất đạm cung cấp axit amin để xây dựng và duy trì mô cơ thể. Nguồn thực phẩm gồm cá, trứng, thịt, sữa, đậu phụ và các loại đậu. Có thể thay đổi nguồn đạm trong tuần để bữa ăn đa dạng hơn.

Chất béo

Chất béo cung cấp năng lượng và hỗ trợ hấp thu một số vitamin. Chú ý chất lượng: ưu tiên nguồn chất béo không bão hòa như cá, các loại hạt và dầu thực vật; hạn chế chất béo chuyển hóa công nghiệp và giảm thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.

Tinh bột và chất xơ

Tinh bột là nguồn năng lượng quan trọng. Có thể chọn đa dạng cơm, ngô, khoai, yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ có trong rau, quả, đậu và ngũ cốc nguyên hạt; tăng dần lượng chất xơ và uống đủ nước theo nhu cầu.

Vitamin và khoáng chất

Cơ thể cần các vi chất với lượng nhỏ nhưng đa dạng. Ăn nhiều nhóm thực phẩm khác nhau là cách nền tảng để hỗ trợ đáp ứng nhu cầu; không nên tự ý dùng liều cao thực phẩm bổ sung thay cho bữa ăn.

Cách áp dụng vào bữa ăn Việt

• Luân phiên cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ và các loại đậu.
• Thêm rau trong các bữa chính; chọn trái cây nguyên quả thường xuyên.
• Đổi một phần ngũ cốc tinh chế sang lựa chọn nguyên hạt nếu phù hợp khẩu vị và tiêu hóa.
• Dùng lượng dầu vừa phải; thay đổi cách nấu như hấp, luộc, kho, áp chảo.
• Đọc nhãn để chú ý lượng đường, natri và chất béo bão hòa trong thực phẩm đóng gói.

Điều cần lưu ý

Nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo tuổi, hoạt động, bệnh nền, thai kỳ, thuốc đang dùng và mục tiêu chăm sóc sức khỏe. Người có bệnh thận, rối loạn chuyển hóa hoặc chỉ định ăn uống riêng nên trao đổi với bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng trước khi tăng giảm mạnh một nhóm chất.